Zoekveld

Signalen collectief oppakken

Individuele signalen en hulpvragen kunnen gebaat zijn bij een collectieve aanpak. Hier kan een preventiever werking van uitgaan. Denk aan vereenzaming, jongeren die overlast bezorgen of tienermoeders die hun opvoedtaak moeilijk vinden. Zulke collectieve vragen, kan je bij uitstek in beeld krijgen in teamvergaderingen en op netwerkbijeenkomsten. Samen bespreek je rapportages, inventariseer je veel voorkomende vragen of stel je vast welke uitbreiding van algemene voorzieningen wenselijk is.

Het gaat bij signaleren aan de ene kant om het individu en het gezin: als je een probleem vroeg opmerkt, kun je erger voorkomen. Aan de andere kant gaat het er bij signaleren óók om dat je naar de positieve ontwikkelingen in het collectief van de wijk of het dorp als geheel kijkt. Het wijkteam vergroot de samenredzaamheid van inwoners, en dat doe je niet door alleen naar vragen en problemen te kijken. Als wijkteam stimuleer je wat er goed gaat: je zorgt dat de aanwezige talenten en kwaliteiten en van inwoners kunnen groeien.

Collectief en individueel

Sommige vragen van inwoners komen regelmatig terug. Als je samen met collega’s de geregistreerde vragen bekijkt, zie je meer samenhang en verband dan in je eentje. Je kunt de vragen en casuïstiek analyseren en dat kan leiden tot collectieve activiteiten, bijvoorbeeld in de vorm van:

  • informatie- en adviesbijeenkomsten
  • trainingen over opvoeden, weerbaarheid of gezondheid
  • een website met veelgestelde vragen en bijpassende antwoorden
  • een vrijwilligerspool, bijvoorbeeld voor vervoer in plaats van taxivervoer
  • een campagne over een veilige wijk
  • een algemene voorziening ter vervanging van individueel maatwerk.

Die collectieve activiteiten kunnen op hun beurt weer antwoord geven op individuele vragen naar begeleiding of ondersteuning. In die wisselwerking tussen individueel en collectief werken, zit de kracht van het wijkteam.

Intervention mapping

Intervention mapping is een gestructureerde methode die je kunt gebruiken voor het omzetten van individuele signalen naar een collectieve aanpak. Ook kun je achteraf terugkijken hoe succesvol je bent geweest. Dit voorbeeld, over het verbeteren van de gezondheid van zwerfjongeren, laat zien hoe je de methode in de praktijk kunt toepassen.

Agenderen

Het wijkteam kan signalen die in specifieke gebieden of onder specifieke doelgroepen veel voorkomen ook agenderen, bijvoorbeeld in samenwerkingsoverleggen. Zo kun je ervoor zorgen dat hulpverleners niet langs elkaar heen werken. Je geeft vanuit individuele hulpvragen richting aan het werk van organisaties en instellingen in de wijk en aan het gemeentelijk beleid.

Tip

In het boek Opgelet. Systematisch signaleren in maatschappelijke ondersteuning en eerstelijnszorg geven Margot Scholte, Hanneke Felten en Ard Sprinkhuizen stapsgewijs aan hoe je signalen kunt verzamelen, analyseren, interpreteren en hoe je daarop actie kunt ondernemen. In de aanpak is nadrukkelijk een rol weggelegd voor de eigen kracht van inwoners en voor cliënten met ervaringsdeskundigheid.

Opgelet. Systematisch signaleren in maatschappelijke ondersteuning en eerstelijnszorg.

Meer weten over signaleren? Dan is het boek Opgelet misschien iets voor jou.