Zoekveld

Samenstelling van het team

Als je de wijk kent, en inzicht hebt in de vraag naar ondersteuning en zorg en in de kracht van de gemeenschap, dan kun je het team samenstellen. Daarbij zijn de gekozen vorm en de opdracht van het sociale wijkteam leidend. Het gaat dan om de functies en nog niet om de mensen.

Op basis van de gebiedsanalyse, de opdracht van het wijkteam en de organisatievorm stel je de omvang van het team vast en de samenstelling qua functies. Stel functieprofielen op voor de medewerkers van het team en beschrijf daarin de benodigde expertise en competenties. Vraag je af welke expertise je in het team wilt op het vlak van psychiatrie, dementie, huiselijk geweld, opvoeding, werk en inkomen en informele zorg.

Veel wijkteams in Nederland werken met T-shaped professionals die een breed integraal werkend team vormen. Lees meer over de samenstelling van wijkteams in de derde landelijke peiling sociale wijkteams.

Beroepskrachten

In een sociaal wijkteam werken meestal vijf tot vijftien beroepskrachten. Wijkteams verschillen van opdracht. Soms zijn ze een basisloket en richten ze zich vooral op korte vragen en verwijzen ze door naar andere professionals. Andere wijkteams zijn gericht op welzijnswerk in de wijk en weer andere hebben de taak van begeleiding van inwoners bij (soms complexe) vraagstukken, zoals armoede, werkloosheid, schulden, huiselijk geweld of eenzaamheid. De aard van het wijkteam bepaalt uit wat voor soort medewerkers het wijkteam bestaat.

Het wijkteam werkt meestal samen met andere professionals die bekend zijn met de Wmo, gezondheid, werk en inkomen, jeugd, LVG of GGZ.

Afhankelijk van de mate van zelfsturing is een coördinator nodig en, als de registratielast groot is, zal administratieve ondersteuning onmisbaar zijn. Daarom zie je in een team ook vaak de functies van:

  • Coördinator of procesregisseur
  • Administratieve ondersteuner

Rol van de coördinator of teamleider

Het sturen van een wijkteam vraagt om visie, verbinding en leiderschap. Dat is de taak van de coördinator of teamleider. Kennis van het werk zelf strekt tot voordeel omdat hij of zij de dilemma’s in de praktijk begrijpt en samen met het team het werk vorm kan geven.

Coördinator, procesregisseur of coach

Veel teams hebben een coördinator die als procesregisseur het team ondersteunt. Hij of zij stuurt op de opdracht en bewaakt het beschikbare budget. Ook zijn er teams die een coach of adviseur hebben bij wie je als medewerker terechtkunt met vragen.

Teams met een coördinator of regisseur werken, net als zelfsturende teams, met een hoge mate van eigen verantwoordelijkheid. Bij beslissingen over de inzet van individueel maatwerk, verschilt het mandaat. In sommige teams kun je daar als medewerker zelf over beslissen en beschikkingen tekenen, in andere teams doet de coördinator dat.

Wil je meer weten over het profiel en de competenties van een coördinator? Lees dan het voorbeeld van Waddinxveen of dat van Westervoort.

Kwartiermaker

Bij de opstart van een wijkteam wordt er vaak gekozen voor een kwartiermaker. Een kwartiermaker heeft tot taak het wijkteam op de rails te zetten. Zodra het team gevormd is en het werkproces is ingericht, maakt de kwartiermaker plaats voor een coördinator of teamleider. Om een krachtig team te ontwikkelen, heb je een goede teamleider nodig. Hij of zij besteedt aandacht aan de afstemming van waarden binnen het team, benadrukt het belang van samenwerking en houdt de gezamenlijke doelen en de toekomst van het team voor ogen.

Ben Kuipers noemt dit ‘transformationeel leiderschap’ in zijn boek De kracht van High Performance Teams. Uit Kuipers’ onderzoek blijkt dat de leider geen direct effect heeft op de prestaties van een team. Prestaties leveren is namelijk de taak van het team. De leider kan wel een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het team.

Faciliterend

Een coördinator van een sociaal team:

  • stelt zich faciliterend op
  • nodigt het team uit om (samen) op onderzoek uit te gaan als kaders onduidelijk zijn
  • treedt op als gesprekspartner van de gemeente
  • daagt het team uit te experimenteren
  • onderzoekt welke kwaliteiten teamleden hebben, stimuleert teamleden om die kwaliteiten in te zetten en om elkaars kwaliteiten aan te spreken.

De coördinator stelt zich zoveel mogelijk faciliterend op. Het is verleidelijk om veel zelf op te lossen, maar bedenk dat de manier van leidinggeven en het werken in de wijk parallelle processen zijn: de coördinator is een rolmodel voor de manier waarop de medewerkers met bewoners omgaan. Faciliterend en regieversterkend dus.

Meer informatie

Diversiteit in teamsamenstelling

In sommige gemeenten opereert het sociale team als frontlijnteam voor preventie en toeleiding naar algemene voorzieningen. Een achterliggend team pakt daar de complexe vragen op en regelt individueel maatwerk. In het eerste team werk je met generalisten, soms aangevuld met vrijwilligers die informatie en advies geven over veel voorkomende vragen van inwoners. In het tweede, achterliggende team, zitten dan professionals met kennis van meervoudige problemen en casemanagement.

Ook zijn er gemeenten die aparte teams samenstellen voor jeugd en gezin en voor volwassenen. In dat geval zal bij het samenstellen doorslaggevend zijn welke kennis de professional nodig heeft van de verschillende doelgroepen (jongeren, gezinnen, ouderen, dementie, GGZ).

In Nijmegen is het zo geregeld dat enkelvoudige vragen naar het loket STIP gaan, zeer complexe vragen gaan naar het (stedelijke) regieteam, en alles wat daartussen ligt naar het wijkteam.

Zorg dat de wervingsprocedure transparant is. Zo kun je op een onafhankelijke manier de juiste medewerkers voor het wijkteam selecteren en kun je dat naar alle partners ook goed uitleggen. De gemeente Westervoort maakte een functieprofiel.

Meer informatie over het samenstellen van wijkteams

Interactie kernteam en omgeving

Lees over de dynamiek tussen het sociaal team, de informele en de formele organisaties in Overbetuwe in het uitvoeringsplan.